پیمان دوجانبه پولی که از مدتها پیش در کشورهای زیادی برای پایان سیطره دلار عملیاتی شد، در کشور ما که بنا به شرایط تحریم ضرورت آن چندین برابر احساس میشد، اجرا نگردید که برخی اقتصاددانان دلیل آن را مقاومت بانک مرکزی میدانند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، عصر روز گذشته نشست هم اندیشی بررسی پیمان دوجانبه پولی در مرکز شبکه کانونهای تفکر ایران(ایتان) با حضور صاحبنظران، اقتصاددانان، مسئولان بانک مرکزی و شرکت ملی نفت و برخی نمایندههای مجلس و خبرنگاران برگزار شده بود که مشروح آن به شرح زیر است:
* بابک اسماعیلی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران: پیمان دوجانبه پولی آغاز پایان امپراطوری دلار است
بابک اسماعیلی عضو پیوسته انجمن اقتصاددانان ایران و دبیر کارگروه تعامل با دستگاههای اقتصادی دولت در مجمع تشخیص مصلحت نظام در این نشست گفت: پیمان دوجانبه پولی آغازی برای پایان معاملات دلار در کشور است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، بابک اسماعیلی در نشستی که بهمنظور بررسی پیمان دوجانبه پولی توسط گروه ایتان برگزار شده بود، اظهار داشت: در خردادماه سال ۹۰ طرحی توسط جمعی از دانشجویان در مرکز پژوهشها مطرح شد که بهدنبال آن جلساتی هم در مجلس و بانک مرکزی و آقای بهمنی رئیس کل وقت این بانک داشتیم.
وی با تأکید بر اینکه اراده خاصی در بانک مرکزی برای اجرای طرح پیمان دوجانبه پولی وجود نداشت، گفت: این درحالی است که تجربه موفق کشورهای همسایه برای ایران باید الگو قرار گیرد، همچنین باید از بحرانهایی که در جهان بهخاطر ارزهای جهانروا ایجاد شده نیز عبرت گرفت.
بابک اسماعیلی تأکید کرد: متأسفانه از پیمان دوجانبه بهعنوان تنها راهحل معضل تحریم یاد میشود در حالی که این موضوع اشتباه است.
مدیرعامل سابق هلدینگ سرمایه گذاری سبحان بنیاد شهید اضافه کرد: پیمان دوجانبه پولی در مدل اقتصاد مقاومتی بهصورت ویژه میتواند مدنظر قرار گیرد و در این اقتصاد تنها راهحل اجرای این پیمان است.
دبیر کارگروه تعامل با دستگاههای اقتصادی دولت مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر اینکه بانک مرکزی باید بهصورت جدی اجرای این پیمان پولی را در دستور کار قرار دهد، گفت: وضعیت اقتصادی ما معمولی نیست، به همین خاطر بانک مرکزی باید وارد عمل شود و برنامههای آفندی و پدافندی خود را برای مقابله با این بحران ارائه دهد.
وی اضافه کرد: بنده مذاکرهای با رییس کل سابق بانک مرکزی داشتم، ایشان در آن مقطع گفت بدنه کارشناسی بانک مرکزی اعتقادی به این کار ندارد.
اسماعیلی در واکنش به توضیح بانک مرکزی مبنی بر اینکه این طرح در این بانک مورد رسیدگی قرار گرفته است، گفت: اگر بانک مرکزی پیمان دوجانبه پولی را مورد رسیدگی قرار داده است، نتایج آن را در اختیار رسانهها قرار دهد.
* رئیس مجمع عالی واردات: رفع گرفتاریهای تاجران ایرانی در اتاق مبادلات با اجرای پیمان دوجانبه پولی
محمدحسین برخوردار نیز در ادامه این نشست در تشریح چرایی اجرای پیمان دوجانبه پولی اظهار داشت: پیمان دوجانبه پولی در اوایل سالهای جنگ تحمیلی راهاندازی شد چرا که در آن سالها در قبال فروش نفت، ایران کالای اساسی یا مواد اولیه و سایر مایحتاج خود را از کشورهای طرف معامله دریافت میکرد.
وی با تاکید بر اینکه پیمان دوجانبه پولی معمولا بین کشورهایی منعقد میشود که دوطرف علاقهمند به اجرای آن باشند تصریح کرد: کره هم این پیشنهاد را به ایران داده است، البته ما از کره مواد اولیه بسیاری وارد میکنیم و این پیشنهاد میتواند برای ما اثرات مثبتی به همراه داشته باشد.
رئیس مجمع عالی واردات گفت: اجرایی شدن پیمان دوجانبه پولی میتواند مشکلات تجار و فعالان اقتصادی داخل ایران را برای تامین ارز از طریق مرکز مبادلات و صرافیها حل کند چرا که با اجرایی شدن این سیاست بانکهای دو کشور هستند که با پولهای معتبر معاملات را انجام میدهند.
برخوردار ضمن اشاره به اینکه اجرای این سیاست موجب بهبود فضای کسب و کار در کشور میشود، تصریح کرد: الان با عراق و افغانستان نیز پیمان دوجانبه پولی داریم که این پیمان براساس ریال ایران منعقد شده است؛ به عنوان نمونه در عراق زائرین ایرانی ریال خرج میکنند و سپس در معاملات دو کشور، عراق در قبال کالاهای صادراتی ریال را به ایران پس میدهد.
وی ضمن اشاره به اینکه پیمان دوجانبه پولی در کشورهایی که با ایران مشکل دارند، میتواند گرهگشا باشد، افزود: الان مراجعه به اتاق مبادلات ارزی برای یوآن چین به منظور خرید کالاهای اساسی ۳ ماه زمان میبرد، اما اگر پیمان دوجانبهای وجود داشته باشد، این زمان بسیار کمتر خواهد شد.
رئیس مجمع عالی واردات تاکید کرد: اجرای پیمان دوجانبه پولی در صورت همکاری دولت و طبقات کارشناسی بسیار تاثیرگذار خواهد بود.
* یک مقام بانک مرکزی: پیمان دوجانبه پولی چیز جدیدی نیست/قراردادهایی که دقیقه ۹۰ فسخ شدند
ظهره سعیدی تهرانی از اداره مطالعات و سازمانهای بینالملل بانک مرکزی در ادامه اظهار داشت: بانک مرکزی از سال ۹۰ روی این سیاست کار میکند و جلسات بسیاری را هم با شورای امنیت ملی و سایر دستگاهها برگزار کرده است.
وی با تاکید بر اینکه پیمان دوجانبه پولی طرح جدیدی برای بانک مرکزی نیست، گفت: در اجرای این طرح مهمترین موضوع اراده سیاسی کشورهاست چرا که برخی کشورها تا آخرین مرحله قرارداد هم با ایران پیش میروند ولی در آخر کار به خاطر عواقب تحریمها از انعقاد قرارداد جلوگیری میکنند.
سعیدی تهرانی اضافه کرد: این سیاست باید با کشورهایی بسته شود که علاوه بر رابطه اقتصادی مشترک روابط سیاسی مشترک هم داشته باشند.
وی با بیان اینکه ذخایر ارزی بانک مرکزی با محدودیت روبه رو است گفت: برهمین اساس نمیتوانیم در پیمانهای دوجانبه پولی ریسکهای بالا را قبول کنیم البته کشورهای هند، ترکیه و پاکستان جلو آمدند ولی قرارداد پیمان دوجانبه با آنها نهایی نشد.
