البته سال گذشته بانک مرکزی درخصوص بدهی های دولت به بانک مرکزی چنین می گوید که بخش عمدهای از افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر، صرفاً تغییر طبقهبندی مطالبات بانک مرکزی از دولت، شرکتهای دولتی و بانکها و یا به واسطه اسناد به تعهد دولت بوده است که همگی به موجب قانون بوده و فاقد هرگونه آثار پولی است.موضوعی که رئیس سازمان برنامه و بودجه بعد از اظهار نظر همتی مبنی بر شوخی نوبخت درباره بدهی های دولت به بانک مرکزی آن را تایید می کند و عمده ترین بدهی ها به بانک مرکزی را شرکت های وابسته به دولت (شرکت های دولتی) می داند.
بابک اسماعیلی، اقتصاددان در گفت و گو با خبرنگار بانک و بیمه باشگاه خبرنگاران جوان، می گوید: نکاتی که رئیس سازمان برنامه و بودجه درباره بدهی ها مطرح کردند و در ادامه آن نیز برخی نظراتی داشتند، جای بسی تعجب و تاسف دارد که این افراد از آشنایی با ترازنامه ها، پایه پولی و مکانیسم تبدیل ارز به ریال کمترین فهمی ندارند و یا موضوع چیز دیگری است.
وی افزود: ساختار درآمد کشور عمدتا بر پایه رشد نقدینگی است، اگرنگاهی به ترازنامه بانک مرکزی بیاندازیم یکی از عوامل موثر بر رشد نقدینگی پایه پول است. مهم ترین بحث دیگر در این خصوص هم افزایش دارایی های خارجی است.
این کارشناس اقتصادی در ادامه می گوید: دو موضوع مهم اقتصاد کشور ما این روزها افزایش پایه پولی و در مقابل آن نقدینگی است، دولت نفت به فروش رسانده و عمدتا پول آن به بانک مرکزی واریز شده است اما امکان تبدیل آن به ریال برایش وجود ندارد.
به همین دلیل در مواقعی بانک مرکزی مجبور شده است به چاپ پول دست بزند و در مواقعی نیز به خرید ارز مبادرت کند. این را قبول نداریم که چاپ پول اتفاق نیفتاده است، بلکه این موضوع در حال وقوع است.
همچنین تبدیل ارزهای حاصل از فروش نفت به ریال، نقدینگی را افزایش می دهد
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این سوال که چرا بانک مرکزی نمی تواند دلارهای ناشی از فروش نفت را به ریال تبدیل کند؟ می گوید: بخشی از این منابع بلوکه شده و بخشی دیگر از مسیرهای دیگری به دست بانک مرکزی می رسد. البته شما این را هم تصور کنید که تبدیل ارزهایی به ریال که زمانی نهایت ۴ تا ۳ هزار تومان بوده اند ، آن هم در زمانی که نرخ ارز به ۲۰ هزار تومان رسیده، تا چه اندازه منجر به رشد نقدینگی و تبعات ناشی از این موضوع می شود.
وی تصریح کرد: در واقع باید این موضوع را پذیرفت که دولت به بانک مرکزی بدهکار است، هر چند که این بدهی ها نیز بر اساس سیاست گذاری های نامطلوب بانک مرکزی در سال های اخیر رخ داده باشد.
